Szczyt UE–Wielka Brytania 2026. Co może zmienić się dla importerów i eksporterów?
Mniej formalności w handlu żywnością, powiązanie systemów handlu emisjami i bardziej przewidywalne dostawy – to perspektywy ważne dla firm współpracujących z brytyjskimi partnerami. Drugi szczyt UE–Wielka Brytania, zaplanowany na 20 listopada 2026 r. w Brukseli, może przybliżyć część tych zmian. Przedsiębiorcy powinni jednak odróżniać postęp w negocjacjach od przepisów, które faktycznie zaczynają obowiązywać.
W AC Porath obsługujemy odprawy celne w handlu z Wielką Brytanią od stycznia 2021 r., czyli od początku stosowania nowych zasad po zakończeniu okresu przejściowego. Z naszej praktyki wynika, że sprawny transport wymaga odpowiednio wczesnego przygotowania formalności. Kompletna dokumentacja, spójne dane i jasny podział obowiązków między uczestnikami transakcji mają bezpośredni wpływ na termin dostawy.
Dlatego zapowiadane zbliżenie między Unią Europejską a Wielką Brytanią warto oceniać przede wszystkim przez pryzmat codziennej działalności importerów, eksporterów i operatorów logistycznych.
Jakie porozumienia są przedmiotem rozmów?
Wśród najważniejszych negocjowanych rozwiązań znajdują się porozumienie sanitarno-fitosanitarne, powiązanie unijnego i brytyjskiego systemu handlu emisjami oraz program umożliwiający młodym ludziom czasowy pobyt, pracę, naukę i podróżowanie po drugiej stronie granicy. Dla przedsiębiorstw prowadzących wymianę towarową największe znaczenie mają dwa pierwsze obszary.
Porozumienie sanitarno-fitosanitarne, określane skrótem SPS, ma ograniczyć bariery w handlu produktami rolno-spożywczymi. Z kolei połączenie systemów EU ETS i UK ETS ma stworzyć warunki do wzajemnego zwolnienia z mechanizmów dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO₂, czyli CBAM. Zakres korzyści i terminy ich uzyskania będą zależeć od ostatecznej treści porozumień oraz ich wdrożenia.
Handel żywnością: szansa na mniej świadectw i kontroli
Dla polskich eksporterów żywności porozumienie SPS może przynieść szczególnie odczuwalne ułatwienia. Planowane rozwiązania przewidują zniesienie większości wymaganych świadectw oraz rutynowych kontroli sanitarnych i fitosanitarnych w handlu towarami objętymi porozumieniem między UE a Wielką Brytanią. Brytyjskie wytyczne wskazują połowę 2027 r. jako planowany termin rozpoczęcia stosowania nowych zasad, z zastrzeżeniem wyniku negocjacji.
Dla firm wysyłających produkty o krótkim terminie przydatności do spożycia mniej formalności może oznaczać łatwiejsze planowanie transportu i mniejsze ryzyko strat wynikających z opóźnień. Korzyści mogą odczuć również przedsiębiorstwa realizujące częste dostawy niewielkich partii towaru, dla których koszt przygotowania dokumentacji ma istotny udział w kosztach całej transakcji.
Uproszczenia sanitarne i fitosanitarne nie oznaczają jednak zniesienia odpraw celnych. Brytyjska administracja wskazuje, że kontrole celne pozostaną, a porozumienie SPS nie zmieni systemów wykorzystywanych do składania zgłoszeń celnych.
Powiązanie systemów emisji a obowiązki CBAM
Drugim ważnym obszarem negocjacji jest powiązanie EU ETS i UK ETS. Dla importerów określonych wyrobów stalowych, aluminiowych, cementu czy nawozów ma to znaczenie ze względu na obowiązki wynikające z unijnego mechanizmu CBAM.
Połączenie systemów ma umożliwić wzajemne zwolnienia z mechanizmów granicznych, po spełnieniu odpowiednich warunków prawnych. Samo prowadzenie negocjacji nie daje jednak podstawy do korzystania z takiego zwolnienia. Obecnie import towarów objętych CBAM z Wielkiej Brytanii nadal wymaga uwzględnienia obowiązujących zasad tego mechanizmu.
Przy planowaniu zakupów i kalkulowaniu kosztów przedsiębiorcy powinni więc opierać się na aktualnych przepisach. Ewentualne przyszłe ułatwienia będzie można uwzględnić po potwierdzeniu ich zakresu i daty rozpoczęcia stosowania.
Zerowa stawka celna wymaga potwierdzenia pochodzenia
Niezależnie od negocjowanych uproszczeń należy pamiętać o zasadach korzystania z preferencji taryfowych. Umowa o handlu i współpracy między UE a Zjednoczonym Królestwem umożliwia stosowanie zerowych stawek celnych wobec towarów spełniających odpowiednie reguły pochodzenia.
Importer wnioskuje o preferencyjne traktowanie taryfowe na podstawie oświadczenia o pochodzeniu sporządzonego przez eksportera albo własnej wiedzy o pochodzeniu towaru. Zasady te określają odpowiednio art. 54, 56 i 58 umowy. Sam fakt wysyłki towaru z Unii Europejskiej nie potwierdza jego unijnego pochodzenia.
W praktyce oznacza to konieczność sprawdzenia uprawnienia do preferencji przed przygotowaniem zgłoszenia. Ustalenia z dostawcą i dostęp do właściwych informacji o produkcie są tu równie ważne jak dokumenty handlowe towarzyszące przesyłce.
Przewidywalna odprawa to element sprawnej dostawy
Opóźnienie na granicy rzadko kończy się wyłącznie na dłuższym postoju pojazdu. Może spowodować utratę okna rozładunkowego, zmianę harmonogramu magazynu, przestój produkcji lub konieczność utrzymywania większych zapasów. Konsekwencje odczuwają więc przewoźnicy, importerzy, producenci i odbiorcy towarów.
Z perspektywy AC Porath obsługę celną warto uwzględniać już podczas projektowania dostawy – obok wyboru trasy, środka transportu i terminu realizacji. Wczesne ustalenie wymagań pozwala przygotować dokumentację i przekazać potrzebne dane, zanim towar wyruszy w drogę.
Na jakie efekty szczytu czeka biznes?
Dla przedsiębiorców miarą skuteczności rozmów będą konkretne rozwiązania: mniej powielanych danych, prostsza dokumentacja, krótszy czas obsługi i czytelne wymagania po obu stronach granicy. Równie istotne będą wytyczne wdrożeniowe oraz czas na dostosowanie procesów.
W AC Porath będziemy śledzić ustalenia z Brukseli i informować o ich praktycznych konsekwencjach dla handlu z Wielką Brytanią. Wspieramy przedsiębiorców w przygotowaniu i realizacji odpraw celnych, pomagając powiązać wymagania formalne z harmonogramem transportu.
Planujesz import lub eksport do Wielkiej Brytanii? Skontaktuj się z AC Porath, aby ustalić wymagania celne dla swojej dostawy.
Masz pytanie?
Zapraszamy do kontaktu z nami
